Karamanın Koyunu mu, Karamanın Koynu mu?

Karamanın Koyunu mu, Karamanın Koynu mu?

karamanoglu-mehmet-bey

Konumuz: Karamanın Koyunu Sonra Çıkar Oyunu

Bugünkü konumuz bir yanlış anlaşılma. Günlük hayatta sıkça duyduğumuz ”Karamanın Koyunu sonra çıkar oyunu” sözünü aslında hem sözcük, cümle hem de anlam bütünlüğü olarak o kadar yanlış biliyoruz ki, neresinden başlasam bilemiyorum.

Öncelikle büyük çoğunluğun anladığı ve bildiği üzere bu sözümüz, bir kurnazlık hikayesini anlatmak için kullanılıyor ama yanlış kullanılıyor. Ama bu tarz sözlerde anlama ayrı kelimelere ayrı şekilde bakmak lazım. Zira sözü bu açıdan incelediğinizde saçma olduğu çok açık, Karamanın koyunu sonra çıkar oyunu? Nasıl yani :) Koyunun sonradan oyunu mu çıkıyor? Karamanın kendine özgü bir koyunu mu var bilmediğimiz? Karamanda çok zeki ve kurnaz kendine özgü bir koyun ırkı mı var? :) Tabii ki yok.

karaman-koyunu

Söz o kadar yanlış anlaşılmış ki, sanki Karaman’ın koyunu meşhurmuş gibi koyun heykeli bile yapılmıştır. :) Ne desem bilemiyorum. Aslında yanlış hikayelerde bile koyunla ilgili bir övgü yoktur. Hatta yine yanlış bir rivayette ”Karamanın koyunu sonra çıkar oyunu” olarak yanlış bilinen söze bir hikaye uydurulmuş, Karamanlıların koyunların dış görünüşlerine çok dikkat ettiği, postlarına bakım yaptığı, onlara çok iyi baktığı söylenir ama yedirdikleri yemlerin kötü olması sebebiyle koyunların etinin çok kötü olduğu hatta etin koktuğu söylenir. Bu sebeple koyunları dışarıdan görüp çok beğenip alanların sonradan çok pişman olduğu o sebeple ”Karamanın koyunu sonra çıkar oyunu” denilmiş diye söylenir. Yani şu dönemde bazı Karamanlıların bile Karamanın nesi meşhur sorusuna koyunu demesi oldukça ironiktir.

Bu tarz sözler, nasıl oluyorsa o kadar yanlış ve saçma hallere dönüştürülüyor ki bu sözleri yıllarca hiç kimse sorgulamadan kullanıyor. Mesela, ”Eşek hoşaftan ne anlar” doğrusu ”Eşek hoş laftan ne anlar?” zaten biraz düşününce saçmalığı ortaya çıkıyor. Aranızda hoşaf içen eşek gören var mı? Bir de yanlışın üzerine kurulan yeni tamlamalar da var orası daha komik :) Eşek hoşaftan ne anlar, suyunu içer denesini bırakır. :) Bir de uzatmışlar, anlam bütünü oluşturmaya çalışmışlar. Tabii sözün devamındaki dene:tane anlamındadır, belirtmeme gerek yoktur sanırım ama şive vs haberi olmayanlar yanlış anlamasın. Neyse bu yanlış anlaşılan deyimleri ata sözleri vs örnek olarak  ”Güzele bakmak sevaptır”,  doğrusu ”Güzel bakmak sevaptır.” , ”Aptala malum olurmuş”, doğrusu ”Abdala malum olurmuş” bu liste uzar gider. İşte bunlardan birisi de Karamanın koyunu sonra çıkar oyunu

süleyman-muhru

Şimdi biraz tarih sayfalarında gezineceğiz. Karamanoğulları beylerinden, Timurdan, Osmanlıdan bahsedeceğiz hazır olun diyerek Karamanoğullarının biraz ilginç bayrağını göstermek istedim. ”Amaan İsrail bayrağı bu” diyenler sakin olun, İsrail ve ya Yahudilerle alakası yoktur hele ki meşhur Kayıp Kabile veya Musevi olan Türk Devleti ile hiç alakası yoktur. Bu meşhur Süleyman Mührüdür ve ya Davud Yıldızıdır ve İsrailoğullarının tekelinde değildir. Özellikle Türklerin oldukça yaygın kullandığı bir simgedir. Neyse konuya girelim yavaştan… Karamanoğulları, kendilerini Selçuklu’nun devamı olarak sayar ve büyük ordularına güvenirdi 13.yüzyılda. Karamanoğulları, büyük orduları ve Osmanlı düşmanları ile ittifakları sayesinde Osmanlıyı en çok uğraştıran Anadolu beyliğidir. Karamanoğullarını kısaca tanıdıktan sonra meşhur sözümüze geçebiliriz.

En baştan belirteyim, sözün kurnazlıkla alakası var ama koyunla alakası yok. Hikaye şöyle ki, Karamanoğlu Mehmet bey ki bu yazının başında büstü olan o meşhur 1.Mehmet değil, 2.Mehmettir. Zaten meşhur Karamanoğlu Mehmet Bey, bu sözün çıkmasına sebep olacak hainliği yapacak bir karaktere sahip değildir. Zaten Mehmet Bey 1280 yılında ölmüştür. Bu sözün ortaya çıkmasının sebebi 2.Mehmet, yani namıyla beraber Sultanızade Nasıreddin’dir. Timur’a ülkesini bırakan Karamanoğlu beyidir. Timur’un sayesinde Osmanlıya karşı küçük zaferler kazanmıştır. Timurun etkisi azalınca Osmanlıyı yeniden kuran 1.Mehmed (Çelebi Mehmed) ordusuyla Karamanoğullarının aldıklarını birer birer geri toplayınca bir barış imzalama isteği oluşmuş. Karamanoğlu beyi, anlaşmaya bir kurnazlık yaparak gelmiş, koynuna bir güvercin saklamıştır ve büyük bir devlet erkanı ve kalabalığı önünde Osmanlı Sultanı ile Karamanoğlu beyi birbirlerine kılıç çekmemek için yemin etmişlerdir. Karamanoğlu Mehmet Bey, ”Bu can bu bedenden çıkmadıkça Osmanlıya kılıç çekmeyeceğiz” demiştir ve alandan ayrılınca güvercini koynundan çıkarmış ve salmıştır, bu can bu bedenden çıktı artık, yemin geçersizdir, demiştir. İşte Karaman’ın koynu da buradan gelmekte ve oyunu da sonradan anlaşmayı bozarak Osmanlıya saldırmasıyla ortaya çıkmıştır.

Şimdi konuyla ilgili başka yanlış anlamalara gelirsek, olayın Timurla Mehmet Bey arasında geçtiği söylenir. Bu imkansızdır. Zira Timur kimseyle anlaşma yapmamış sadece isteklerini belirtmiş ve kabul ettirmiştir. Dahası 1.Mehmet zaten önceden de bahsettiğim üzere 1280 yılında ölmüştür.

Başka bir yanlış hikaye de Bayezid ile Karamanoğlu Beyi arasında geçtiği söylenir ve bu iddia da yine 1280 yılına takılır.

Bambaşka yanlış hikayeler de vardır ki bunların hiç tutar yanı yoktur zira yanlış söze hikaye uydurma amacı güder. Mesela Timur’un ordusuna koyun sürüsü arasına koyun postu giyerek karışan Karamanoğlu askerleri Timur’un ordusunun yakınına kadar gelmiş ve Timur’un ordusunu yenmiştir. Hatta gece vakti ordunun uyuduğu vakit baskın yaptı denir. İşte Karamanın koyunu, sonra da çıkmış oyunu :) Zaten hikayenin hiçbir yandan tutarı yoktur ama işte böyle rivayetler de yok değil. Bir delil sunmaya gerek yoktur ama Timur’un ordusu değil Karamanoğlunun koyun postlu ordusuna, başka hiç bir orduya yenilmemiştir.

Bir başkası da, bir gece kuşatmasında Osmanlı ordusuna karşı bir kandırmacadır. Bir rivayette keçi boynuzuna meşale asmak suretiyle, bir başkasında koyun sürüsünde koyunların boynuna kandil asmak suretiyle kalabalık bir ordunun olduğunu Osmanlı ordusuna gösterip, Osmanlı ordusunun geri çekilmesi sağlanmıştır. Bununla ilgili bir delil sunmak da son derece gereksizdir. Saçmalığı son derece açıktır.

Özetle oyun doğrudur ama Karamanın koyunu değil Karamanın koynudur.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Bumerang - Yazarkafe
Humans
advertising
Akılda Tutulmalı
Her zor ve doğru kararı verdiğinizde biraz daha cesaretleniyorsunuz; ve her kolay ve yanlış kararı verdiğinizde biraz daha korkaklaşıyorsunuz. - Ben Horowitz, Andreessen Horowitz