• TARİH: 21.11.2017
Türkler Nasıl Müslüman Oldu

Türkler Nasıl Müslüman Oldu

türkler ve islamiyet

Türkler nasıl Müslüman oldu sorusunun cevabı adına yüzlerce kitap yazıldı, binlerce insan yıllardır konuştu ama hala net bir cevap bulunamadı. Bir taraf Türkler zorla Müslüman yapıldı, Türkler katliamlarla Müslüman yapıldı derken, bir taraf da Türklerin İslamın neferleri olması zaten kaderlerinde vardı ve Gök Tanrı inancı ile İslamiyeti özdeştirdiler demektedir. Bu sorunun ve 2 temel noktada birleşen yüzlerce cevabı bir yana bırakıyoruz ve tabii ki her zaman olduğu gibi bambaşka bir yönden bu konuya gerçeklerle cevap vereceğiz.

 Her iki görüşü de savunanlar kendilerince bazı dayanaklar bulup onların üzerinden tezlerini sağlamlaştırmaya çalışıyorlar. Şöyle ki, İslamiyete Türkler kendi istekleriyle topluca geçti diyenler Türklerin Çin ile yıllarca süren savaşlarında Müslüman Araplardan aldığı desteklerin Türklerin İslamiyete geçmelerindeki sebeplerden birisi olarak görüyor. Özellikle Talas Savaşını Türklerin İslamiyeti tanıması sebebiyle çok önemli bir yere koyarlar. Abbasilerin Çin ile yaptığı savaşta yer alan Karlukların İslamiyete yaklaştıkları belirtiyor.

turk-islam

Diğer görüşte yer alanlar ise özellikle Emevi döneminde Türklerin İslamiyete geçmeleri için katledildiklerini belgelendirmekte ve yine Talas Savaşında aynı saflarda yer almalarına rağmen Arapların Türkleri kullandığı ve zorla, gizli anlaşmalarla Müslüman olmaya ittiği belirtilir. Hz.Ali ve Hz.Hasan’ın rakibi olan ve onların ölümlerinden sorumlu tutulan Emevi Devletinin kurucusu 1.Muaviye ise Türk katliamlarındaki baş sorumlu tutulur. İslamiyet ile birlikte güçlü toplulukları elinde tutan Araplar, kurdukları Emevi Devleti ile gözünü zengin topraklara dikmiş ve Horasana akınlar yapmıştır. Bu dönemde Horasan çok büyük zarar görmüştür. Bunu her iki taraf da kabul eder. Semerkand, Buhara Arapların saldırılarından nasibini almış diğer Türk kentleridir. Aslında Muaviye yani Emeviler öncesinde de Türklere ilk saldıran Arap lider, İslam halifesi Hz.Osman olmuştur. Ama Hz.Osman ilk saldırısında başarısız olarak Türklerden uzak durmuştur.

Türklerin zorla Müslüman olduğunu savunan tarafın Muaviye dışında en çok ateş püskürdüğü Emevilerin Horasan Valisi Kuteybe, on binlerce Türk’ün katili olmakla suçlanır. Zaten tarihi gerçeklerde de Kuteybe yönettiği ordularla birçok Türk’ü öldürmüş ve birçok Türk’ü de esir olarak almış, onlara türlü işkenceler yapmıştır. O bölgeyi de Müslüman yapmak için çeşitli zulümler yapmıştır. Bu zulümleri ölümler gerçektir ancak diğer tarafı savunanlar her savaşta bu tarz zulümlerin olabileceğini, bunları Türkleri İslamiyete çekilmek için olmadığını savunurlar.

Bu görüşlerden hangisi doğru, hangi taraf haklı içinden çıkmak zor zaten bunlarla fazla uğraşmayacağız. Biz Türklerin nasıl Müslüman olduğunun cevabını vereceğiz değil mi konuyu saptırmayalım. Ama Türkler neden Müslüman oldu. nasıl Müslüman oldu konusunu anlatıyorsak Talkan Katliamını es geçemeyiz. Talkan Katliamı dünya tarihinin görüp görebileceği en kanlı ve insanlık adına utanç verici olaylardan birisidir. Bunun da baş sorumlusu Kuteybedir. Kuteybe, Horasanda insanları zulümle idare ederken zulme karşı ayaklanan bölgelerden olan Talkanda öyle bir katliam yapmıştır ki, yaygın bir inanışa göre hatta tarih kitapların sıklıkla geçen şekilde 40.000 Türk ağaçlara asılmıştır. Daha fazlası kılıçtan geçirilmiştir.

Şimdi bu iki tarafı bir kenara bırakıp sorumuza cevap bulmaya çalışıyoruz. Türkler aslında tarih boyunca bir çok din ve inanış şeklini benimsemiştir. Ama İslamiyet bunların arasında en çok öne çıkan olmuştur. Musevi bir Türk toplumu, kolu dahi vardır. İslamiyeti kabulden önce Türkler arasındaki en yaygın inanış Gök Tanrı inancıdır. İslamiyetten sonra da Budist, Musevi, Hristiyan, Gök Tanrı inancına sahip birçok Türk devleti, Türk topluluğu olmuştur.

Türklerin İslamiyete geçmesiyle kaderleri de değişmiştir tabii zaten nasıl Müslüman olduklarının da cevabı burada gizli. Talas Savaşı sonrası İslamiyetten haberdar olan Türkler İslamiyete biraz zorlama, biraz da bazı teşviklerle küçük gruplar halinde geçmeye başladıkça, İslamın Gök Tanrı inancına çok benzediğini görmüşler, İslamiyete geçmeleri halinde inanç sistemlerinde çok da değişiklik olmayacağını görmeleri ve Arapların İslamiyetle birlikte yükselişlerini de görünce İslamı seçmeleri daha da kolaylaşmıştır. Ayrıca Türklerin tüm dünyaya hakim olma isteği ile İslamın dünyaya yayılma hedefini aynı paralelde görmüşlerdir. Türkler İslamiyete geçerek zaten mevcut inançlarından sapmamış oldular hem de yaygın bir inanışa dahil olarak tüm dünyaya hakim olma yolunda doğru bir adım atmış oldular. Tabii bu seçimde dönemin en güçlü devletlerinin kurucuları olan Araplarla iyi ilişkiler kurma planı da etkili olmuştur.

türkler-islama-giris

Türklerin İslamiyet öncesi dönemdeki en büyük ve amansız düşmanı dev Çin Devleti idi. Tüm dünyanın en büyük ve gelişmiş devleti Çin iken onların da artık bıktığı ve bir türlü hakim olamadığı Türkler, yıllarca savaştı. Türkler tabii bu çok gelişmiş devletle mücadelelerinde zaman zaman çok başarılı olsa da zaman zaman zor durumlara düşmüştür. Birçok Türk devleti Çin hanedanları tarafından yıkılmış ama Türkler yine yılmamış yeni devletler kurmuş, birçok Çin hanedanını ortadan kaldırmıştır. Türklerin bu hanedanlar karşısında işi çok zordu, çünkü Çin hanedanları Çin gibi bir coğrafyada nüfus sorunu çekmediğinden bu hanedanların biri bitmeden biri çıkıyor, hepsi devasa orduları kurmakta hiç zorlanmıyordu. Talas Savaşı sırasında da ibre Çin’e dönmeye başlamış, Türkler zor duruma düşmüştü ki Arap dünyasında hızla yayılan İslamiyet ile Emeviler ve sonra Abbasiler yavaş yavaş Türk yurduna ve Çin’e doğru akınlar düzenliyordu. Yıllarca Araplarla da savaşan Türkler ve Çin Devleti iyice yıpranmıştı. Talas Savaşında da Türklere destek olan Araplar, Çin Devletine büyük zararlar vermiştir. Uzun süre Çin Devleti, Türklere saldıramamıştır. Çin saldırılarından kurtulan ama yurtlarından olan Türkler, yurtlarına konan Araplarla savaşmaya devam etmiştir. Bu dönemde Türk ve Çin sınırları değişmiş, Türk anayurdunun haritası değişmiştir. Araplar Semerkand gibi birçok şehre yerleşmiş ve buradan uzaklaştırdıkları Türkleri geri yurtlarına çağırmıştır. Araplar saldırılarından bıktıkları Türklerle iyi geçinmeye çalışmıştır. Bazı Türkler de çağrılara uyarak hem de ticaret yaptığı Araplarla aynı şehirlerde yaşamaya başlamışlar ve Türkler bu dönemlerde yazının ortasında da belirttiğim sebeplerle İslamiyete yaklaşmışlardır. Çin belasından kısmen kurtulan ve bulunduğu bölgeye yerleşen Araplarla daha çok iletişim halinde olmuşlardır. Zamanla Türkler arasında daha hızlı yayılan İslamiyet, Arapların bölgeden gitmesine rağmen kalıcı olmuştur ve ilk Türk-İslam Devletleri kurulmuştur. Türkler İslamiyete o kadar iyi uyum sağlamıştır ki, kısa sürede gittikleri her yere İslamiyeti yaymışlar ve Araplardan İslamiyetin koruyuculuğu görevini almışlar ve İslamiyeti hiçbir devletin, ulusun yayamadığı kadar geniş coğrafyalara yaymıştır.

Son söz olarak başta belirttiğim iki taraf da net haklıdır veya net haksızdır diyemeyiz ama Türkler neden Müslüman oldu sorusunun bir cevabı yoktur. Zaten soru da saçmadır. Nasıl Müslüman oldular sorusunun cevabı da aynen belirttiğim gibi özetle zorla, faydacılıkla, dönemin koşullarıyla, inançların benzerliğiyle olmuştur. Zaten Asya’nın büyük bir kısmına ve Afrika’ya yayılan İslamiyetin Asyanın en kadim topluluklarının başında gelen Türkleri etkilememesi düşünülemezdi.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

4 yorum

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Bumerang - Yazarkafe
Humans
Akılda Tutulmalı
Her zor ve doğru kararı verdiğinizde biraz daha cesaretleniyorsunuz; ve her kolay ve yanlış kararı verdiğinizde biraz daha korkaklaşıyorsunuz. - Ben Horowitz, Andreessen Horowitz